མཱན་ཌ་ལེ། མ་ལེ་ཤི་ཡ། Mandalay, Myanmar
༉ མཱན་ཌ་ལེ་འདི་མི་ཡཱན་མར་གྱི་ཁྲོམ་ཅིག་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲོམ་དང་པ་སྦེ་རྩི་མི་ ཡང་གཱུན་ལས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༧༡༦ གི་ས་ཁར་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གནས་འདི་ ཨི་ར་ཝ་དི་གཙང་ཆུའི་ཤར་ཕྱོགས་ཁ་ཐུག་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༤ གི་ལོ་ལུ་ ས་གནས་དེ་ཁར་སྡོད་མི་མི་རློབས་ ༡,༢༢༥,༥༥༣ ཡོདཔ་སྦེ་བཀོད་ཡོདཔ་དང་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བཤད་མི་ནང་ སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ནང་ལུ་མི་རློབས་ས་ཡ་གཅིག་དང་ཕྱེད་དེ་ཅིག་ལུ་ཡར་སེང་འགྱོ་འོང་ཟེར་སྔོན་དཔག་འབད་ནུག། ས་གནས་འདི་འཛམ་གླིང་གི་སྦྲེལ་ཚག་ ༢༡.༩༨ བྱང་ཁ་ཐུག་དང་ ༩༦.༠༨ ཤར་ཁ་ཐུག་ལུ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཁྲོམ་འདི་ རྒྱ་མཚོའི་མཐོ་ཚད་ལས་ མི་ཊར་ ༧༩ ཡོདཔ་ཨིན། [༡]ཁྲོམ་འདི་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲོམ་གྱི་གྲས་ལས་ ཨང་གཉིས་པའི་ནང་ཨིན་པས། ས་གནས་འདི་ སྤྱི་ལོ་ ༡༨༦༠ ལས་ ༡༨༨༥ ཚུན་ཚོད་ལུ་ སྐུ་འཁོར་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་སྡོད་ནུག།
སླབ་སྲོལ་ལས་མིང་མཱན་ཌ་ལེ་ཟེར་མི་འདི་ ཉེ་འདབས་ལུ་ཡོད་པའི་སྤོ་ཏོ་ མཱན་ཌ་ལེ་ཟེར་མི་ལས་ལྟ་འདྲངས་འདྲངསམ་སྦེ འདུག་ཟེར་ཨིནམ་དང་ མཱན་ཌ་ལེ་ཟེར་མི་འདི་ པ་ལི་གི་སྐད་ཡིག་ནང་ལས་ཨིནམ་པས། མཱན་ཌ་ལེ་ཟེར་མི་འདི་པ་ལི་གི་ནང་ལུ་ མཱན་ཌ་ལ་ཟེར་མི་ལས་བྱུང་བྱུངམ་ཨིནམ་བཟུམ་སྦེ་བཤདཔ་ཨིན་པས། དེ་བཟུམ་སྦེ་ལ་ལུ་ཅིག་གིས་བཤད་མི་ནང་ མིང་འདི་ གངས་རི་མཱན་ཌ་ར་ཟེར་བའི་ཧིན་དུ་གི་གྲུང་གཏམ་ལས་ བཏགས་བཏགསཔ་ཨིནམ་སྦེ་ཡང་བཤད་སྲོལ་འདུག། ཁྲོམ་འདི་ ༡༨༥༧ ལུ་མིན་ཌོན་གྱིས་ ཨར་མ་ར་པུ་ར་འདི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཨིན་མི་འདི་ ཚབ་བཙུགས་འབད་ནི་འི་དོན་ལུ་ གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། མི་ཡཱན་མར་འདི་བིརི་ཊིཤ་ལ་མ་ཤོར་ཚུན་ཚོད་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན།[༢]
ཁྲོམ་འདི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ དེང་སང་དང་སྔར་སྲོལ་གྱི་ལུགས་སྲོལ་ཚུ་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་མཐོང་ནི་ཡོད་པའི་ཁར་ རང་བཞིན་གྱི་མཐོང་སྣང་ཚུ་དགའ་ཏོག་ཏོ་དང་བག་ཕེབ་ཏོ་ཏོ་ཡོདཔ་ཨིན། [༣]ཁྲོམ་དེ་ནང་ ལྷ་ཁང་དང་བྱུང་རབས་ཅན་གྱི་ཆགས་ཚུལ་ཚུ་ལེ་ཤ་ར་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ མཱན་ཌེ་ལ་ཕོ་བྲང་དང་ཨ་ཏུ་མ་ཤི་ནང་པའི་ལྷ་ཁང་། ནང་པ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་རྩ་ཅན་གྱི་སྤོ་ཏོ་ མཱན་ཌེ་ལ་སྤོ་ཏོ་ཡང་དེ་ཁར་ཡོདཔ་ཨིན། ཀུ་ཐོཝ་ཌཝ་སྙོམས་འཇུག་ཅན་གྱི་ལྷ་ཁང་ མ་ཧཱ་མུ་ན་ཡ་ནང་པའི་ལྷ་ཁང་ སེམས་ཅན་གྱི་གླིང་ག་དང་སྐྱེད་ཚལ་ལྡུམ་ར་ཚུ་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ས་གནས་དེ་ཁར་ མི་ཚུ་གིས་ལག་རྩལ་དང་རིག་རྩལ་ཚུ་གསལ་སྟོན་འབད་སར་དང་ལག་ལེན་འཐབ་སར་ཡང་མཐོང་ཚུགས་ནི་ཨིན། སེར་གྱི་འདབ་མ་བཟོ་ནི་དང་ ཁྲ་སྣ་ཚོགས་བཟོ་ཚུགས་པའི་ ཐགས་རིགས་འཐག་ནི་ པ་ཏྲ་བརྐོ་ནི་ཚུ་ཁྲོམ་དེ་ནང་ མཐོང་སར་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་དེ་ཁར་ལས་ གྲུ་དང་གནམ་གྲུ་ སྣུམ་འཁོར་ རེལ་ལི་ རྐང་འཁོར་ཚུ་ནང་འགྲོ་འགྲུལ་འབད་ཚུགསཔ་མ་ཚད་ ཟ་འཐུང་གི་རིགས་དང་ གཞན་བཙོང་ནིའི་རིགས་ མ་འདྲཝ་ཚུ་ཚོང་ཁང་དང་ལམ་ཁར་ལས་ཕར་ལས་ འཐོབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།[༤]
མཱན་ཌ་ལེ་ལུ་ ས་དྲོད་ས་ཨིནམ་དང་ རློནམ་དང་སྐམ་སའི་གནམ་གཤིས་ཡོདཔ་ཨིན། ཆརཔ་རྐྱབ་པའི་དུས་ཚོད་ཁར་རློནམ་ཨིན་མི་འདི་སྤྱི་ཟླ་ ༥ པ་ལས་ ༡༠ ཚུན་ཚོད་དང་ སྐམ་གྱི་དུས་ཚོད་ནང་ ཆརཔ་དུམ་གྲ་རེ་རྐྱངམ་གཅིག་རྐྱབ་དོ་ཡོད་མི་དེ་ཡང་ སྤྱི་ཟླ་ ༡༡ པ་ལས་ ༤ པའི་ནང་ཨིན་པས། གནམ་བསིལ་ཆེ་ཤོས་འདི་ར་ སྤྱི་ཟླ་ ༡ པའི་ནང་ཨིན་པས། སྤྱིར་སྙོམས་ཚ་དྲོད་འདི་ཌིག་རི་སེལ་སིཡསི་ ༢༡ ཨིནམ་དང་ གནམ་དྲོད་མཐོ་ཤོས་འདི་ར་ སྤྱི་ཟླ་ ༤ པའི་ཕོགཔ་ཨིན་པས། སྤྱི་ཟླ་ ༤ པའི་ནང་ སྤྱིར་སྙོམས་དྲོད་ཚད་འདི་ ཌིག་རི་སེལ་སིཡསི་ ༣༡ ཨིན་པས། གནམ་མེད་ས་མེད་ཚདཔ་ཚ་བའི་དུས་ཚོད་ཁར་ དྲོད་ཤུགས་ ཌིག་རི་སེལ་སིཡསི་ ༣༥ ལས་ ༤༠ ཚུན་ཚོད་འོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཁྲོམ་འདི་ལྟ་བཤལཔ་གིས་དོན་ལུ་ འོང་སའི་ཡུལ་ཅིག་ཨིན་པས།
༼རྩོམ་ཡིག་འདི་སྲོལ་འཛིན་དང་རྫོང་ཁ་གོང་འཕེལ་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཞིབ་འཚོལ་དང་ལས་རིམ་སྡེ་ཚན་གྱི་ཞལ་འདེབས།༽
རྒྱབ་ཁུངས་དཔེ་དེབ།
- ↑ ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ། (༢༠༢༤) མཱན་ཌ་ལེ། https://simple.wikipedia.org/wiki/Mandalay ནང་ལས་ཐོབ་ཡོདཔ་ཨིན།
- ↑ བིརི་ཊ་ནི་ཀ། (༢༠༢༥) མཱན་ད་ལེ། https://www.britannica.com/place/Mandalay-Myanmar ནང་ལས་འཐོ་ཡོདཔ་ཨིན།
- ↑ མི་ཡཱན་མར། (༢༠༢༥) མཱན་ཌེ་ལ། https://myanmar.com/mandlay/ ནང་ལས་ཐོབ་ཡོདཔ་ཨིན།
- ↑ གོ་མི་ཡཱན་མར། (ལོ་མེད།) མཱན་ཌེ་ལ། https://www.go-myanmar.com/mandalay/ ནང་ལས་ཐོབ་ཡོདཔ་ཨིན།