སེ་ནེ་གཱལ། The Senegal
སེ་ནེ་གཱལ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་མི་འདི་ ནུབ་ཕྱོགས་ཨཕ་རི་ཀ་ལུ་ ཨེ་ཊ་ལེན་ཊིག་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་མར་ ཆགས་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། འདི་གི་ཐབས་བྱུས་ཅན་གྱི་ས་ཆའི་གནས་སྟངས་འདི་ ཨཕ་རི་ཀ་གི་ ས་གཞི་གཙོ་བོ་ ནུབ་ཕྱོགས་མཐའ་མ་ལུ་ཡོདཔ་ལས་ ཨཕ་རི་ཀ་དང་འཛམ་གླིང་གཞན་མི་ཚུ་གི་བར་ན་ ཁག་ཆེ་བའི་འཛུལ་སྒོ་ཅིག་སྦེ་བཞགཔ་ཨིན་མས།
ས་ཆ་དང་རྒྱ་ཚད།
སེ་ནེ་གཱལ་གྱིས་ བྱང་ཕྱོགས་ལུ་ མའུ་རི་ཊ་ནི་ཡ་ (Mauritania )དང་ ཤར་ཕྱོགས་ལུ་ མ་ལི་ དེ་ལས་ ལྷོ་ཕྱོགས་ལུ་ གུ་ནི་ (Guinea) དང་ གུ་ནི་བི་སའུ་ཚུ་ (Guinea-Bissau) དང་ ས་མཚམས་བགོ་བཤའ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། Gambia གིས་ སེ་ནེ་གཱལ་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ Gambia གཙང་ཆུ་བདའ་སྟེ་ ནང་འཁོད་ལུ་ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། སེ་ནེ་གཱལ་འདི་ ཡུ་ཨེས་ཀྱི་ ལྷོ་ཌ་ཀོ་ཊ་མངའ་སྡེ་ལས་ ཧ་ལམ་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ་༡༩༦,༧༢༢ དེ་ཅིག་ ཁྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ དུམ་གྲ་ཅིག་ཆུང་ཀུ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
གནམ་གཤིས།
སེ་ནེ་གཱལ་ལུ་ གནམ་གཤིས་ཚ་དྲོད་ཆེ་བའི་ གནམ་གཤིས་ཡོདཔ་ལས་ སྐམ་པའི་དུས་ཚོད་ སྤྱི་ཟླ་༡༡ པ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་༥ པ་ཚུན་དང་ ཆརཔ་གི་དུས་ཚོད་ སྤྱི་ཟླ་༦ པ་ལས་ སྤྱི་ཟླ་༡༠ པ་ཚུན་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ལྷོ་ཕྱོགས་ ཀ་ས་མཱན་སི་(Casamance) ལུང་ཕྱོགས་ནང་ལུ་ ཆརཔ་ཤུགས་སྦེ་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ མི་ལི་མི་ཀྲར་༡༥༠༠ ལས་ལྷག་སྟེ་ ཆརཔ་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། གཙང་ཆུ་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ བྱང་ཁ་ཐུག་ལུ་ མའུ་རི་ཊ་ནི་ཡ་གི་ས་མཚམས་བཟོ་མི་ སེ་ནེ་གཱལ་གཙང་ཆུ་དང་ ལྷོ་ཁ་ཐུག་ལུ་ ཀ་ས་མཱན་སི་གཙང་ཆུ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན།
འབྱུང་རབས་དང་མི་རིགས།
དུས་རབས་༡༥པ་ལས་ཚུར་ པཱོར་ཅུ་གལ་དང་ ཌཆ་ དེ་ལས་ ཕཱརན་སི་གི་ཚོང་པ་ཚུ་གིས་ མཚོའི་མཐའ་མར་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་ གཞི་བཙུགས་འབད་དེ་སྡོད་ནུག། ཕཱརན་སི་གིས་སེ་ནི་གཱལ་འདི་ དུས་རབས་༡༧པའི་ནང་ དབང་དུ་བསྡུ་ནི་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ད་ དུས་རབས་༢༠པ་འགོ་བཙུགས་ཁམས་ཅིག་ཁར (French West Africa) ལུ་གཅིག་ཁར་བསྡོམས་ནུག
སེ་ནེ་གཱལ་གྱིས་ སྤྱི་ལོ་༡༩༦༠ སྤྱི་ཟླ་༤ པའི་ཚེས་༤ ལུ་ རང་དབང་ཐོབ་ཡོདཔ་ད་ འགོ་ཐོག་ལུ་ མ་ལི་སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་ཆ་ཤས་ཅིག་སྦེ་ རང་དབང་ཐོབ་ཡོདཔ་ད་ དེ་གི་ཤུལ་ལས་ དུས་ཡུན་ཐུང་ཀུ་ཅིག་ནང་ ཧྲམའགྱོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། སྲིད་འཛིན་འགོ་དང་པ་འདི་ ལིའོ་པོལཌ་སེ་དར་སེང་གོར་( Léopold Sédar Senghor) ཨིན་མས། མི་རིགས་འདི་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མི་རིགས་སྦོམ་ཤོས་འདི་ (Wolof) བརྒྱ་ཆ་༤༡ དེ་ཅིག་ དང་ དེ་གི་ཤུལ་ལས་ (Pular) བརྒྱ་ཆ་༢༣ དང་ (Serer) ༡༥% དེ་ལས་ (Jola) བརྒྱ་ཆ་༤ མན་ཌིན་ཀ་དང་ (Soninke) སྡེ་ཚན་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
མི་རློབས།
སྤྱི་ལོ་༢༠༢༣ ཚུན་ སེ་ནེ་གཱལ་གྱི་མི་རློབས་ས་ཡ་༡༨ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་སྦེ་ ཚོད་དཔག་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
མི་རློབས་འདི་ ན་གཞོན་ཨིནམ་ལས་ ལོ་༢༥ ལས་ཉུངམ་འབད་མི་ བརྒྱ་ཆ་༦༠ ལྷགཔ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་ཚོགས་གོང་འཕེལ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ ཌ་ཀར་ལུ་ མི་ས་ཡ་༣.༥ ལྷགཔ་ཅིག་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
ཌ་ཀར། Dakar. The Capital City of Senegal.
སེ་ནེ་གཱལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ ཁྲོམ་ཚོགས་སྦོམ་ཤོས་ཨིན་མི་འདི་ ཌ་ཀར་འདི་ ཨཕ་རི་ཀའི་ ས་གཞི་གཙོ་བོའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཀེབ་ཝར་ཌི་ཕྱེད་གླིང་ཕྲན་ནང་ ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན་མས། མཚོ་འགྲམ་གྱི་ཐབས་བྱུས་ཅན་གྱི་ས་གནས་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཌ་ཀར་འདི་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ལྟེ་བ་དང་ གྲུ་ཁའི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཏེ་འདུག།
རྒྱལ་རབས་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ ཌ་ཀར་འདི་ སྤྱི་ལོ་༡༨༥༧ ལུ་གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ ཕཱརནསི་གི་དབང་འོག་གི་ས་ཁོངས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ སྤྱི་ལོ་༡༩༠༢ ལུ་ ཕཱརནསི་གི་ནུབ་ཕྱོགས་ཨཕ་རི་ཀ་གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ལུ་འགྱུར་ནུག། སྤྱི་ལོ་༡༩༦༠ ལུ་ སེ་ནེ་གཱལ་རང་དབང་ཐོབ་པའི་ཤུལ་ལས་ ཌ་ཀར་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་དོན་དང་དཔལ་འབྱོར་ དེ་ལས་ ལམ་སྲོལ་གྱི་ལྟེ་བ་ཅིག་སྦེ་ ཨིནམ་མས།
སྤྱི་ལོ་༢༠༢༣ ཚུན་ ཌ་ཀར་ལུ་ མི་རློབས་ས་ཡ་༣.༥ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མི་སེར་མང་ཤོས་ཅིག་རང་ མུཛ་ལིམ་ཨིནམ་དང་ ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མི་རློབས་ཞིབ་རྩིས་བརྒྱ་ཆ་༩༥ ལྷགཔ་ཅིག་ མུཛ་ལིམ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། རང་ལུགས་དང་དེང་སང་གི་གྱོན་ཆས་གཉིསཔ་ཆ་ར་ཡོདཔ་ད་ ཨམ་སྲུ་ཚུ་གིས་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ ཚོས་གཞི་མ་འདྲཝ་ཡོད་པའི་ བཱའུ་བཱོས་(Boubous) དང་ མགུ་ཏོ་གུར་མགུ་རས་སྤུར་ གྱོནམ་ཨིན་མས།
སྐད་ཡིག་གཙོ་བོ་རང་ (Wolof) ཨིནམ་ད་ སྐད་ཡིག་འདི་ མི་རིགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ནང་ལས་ཕར་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་སླབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ (French) འདི་ བདག་སྐྱོང་དང་ཤེས་རིག་ནང་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་མི་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཨིན་མས། བདག་སྐྱོང་ཐད་ལུ་ ཌ་ཀར་འདི་ ལས་ཁུངས་༤ དང་ ཁྲོམ་སྡེ་༡༩ ལུ་དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་སྡེ་གི་དཔལ་འབྱོར་དེ་ གྲུ་ཁའི་ལས་སྣ་དང་ཞབས་ཏོག་ དེ་ལས་བཟོ་གྲྭ་ཚུ་ཨིན་མས།
ཆོས་ལུགས།
སེ་ནི་གཱལ་འདི་ ཆོས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན་རུང་ མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་༩༥ དེ་ཅིག་ མུ་ས་ལིམ་ཨིནམ་ད་ མང་ཤོས་ཅིག་ར་ (Sunni) དང་ (Sufi) གི་ཤན་ཞུགས་ཤུགས་ཅན་ཡོདཔ་ད་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ (Mouride) དང་ (Tijaniyyah) ཚུ་ཨིན་མས། ཡེ་ཤུ་པའི་ཆོས་ལུགས་འཛིན་མི་ངོ་མ་རང་ (Roman Catholic) བརྒྱ་ཆ་༤དེ་ཅིག་ཡོདཔ་མ་ཚད་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ལས་ཕར་ ས་གནས་ཀྱི་རང་སོའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
རིག་རྩལ།
སེ་ནེ་གཱལ་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ སྙན་ཆ་དང་ པར་རིས་ཚུ་ནང་ རིག་རྩལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཕྱུགཔོ་ཡོད་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཡོངས་གྲགས་ཡོདཔ་ཨིན། སཱ་བཱར་རྔ་དང་ཀོ་ར་འདི་ སེ་ནེ་གཱལ་གྱི་སྙན་ཆའི་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན།
རྒྱལ་ཁབ་འདི་གིས་ (mbalax) སྙན་ཆ་འདི་ འཛམ་གླིང་ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ (Youssou N'Dour) གིས་ ཡོངས་གྲགས་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
གྱོན༌ཆས།
རང་ལུགས་ཀྱི་གྱོན་ཆས་འདི་ ཕོ་མོ་གཉིས་ཆ་ར་གིས་ གྱོན་མི་ གྱོན་ཆས་ (boubou) ཟེར་མི་འདི་ འཕྲལ་འཕྲལ་སྐབས་ ཚོས་གཞི་མ་འདྲཝ་ཡོད་པའི་ རས་ཆ་ཚུ་ལུ་ ཚེམ་འབྲུ་མཐུ་སྟེ་ གྱོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཨམ་སྲུ་ཚུ་གིས་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཆོས་ཀྱི་ལས་རིམ་དང་དུས་སྟོན་ཚུ་གི་སྐབས་ལུ་ མགུ་ཏོ་གི་མགུ་རས་དང་ གྱོན་ཆས་ཚུ་ཅོག་འཐདཔ་འབད་བཟོ་སྟེ་ གྱོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
རྩེད་རིགས།
རྒྱལ་ཡོངས་སྡེ་ཚན་ (Les Lions de la Teranga) གིས་ སྤྱི་ལོ་༢༠༠༢ ལུ་ འཛམ་གླིང་རྐང་རྩེད་འགྲན་བསྡུར་ནང་ མཐའ་བཅད་འགྲན་བསྡུར་ནང་ ལྷོད་དེ་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༢ ལུ་ ཨཕ་རི་ཀ་རྐང་རྩེད་འགྲན་བསྡུར་ནང་ འགོ་དང་པ་ རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ རྟགས་མ་ཐོབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། སེ་ནེ་གཱལ་ལུ་ཡང་ ས་གནས་ནང་ ལཱ་མབ་ཟེར་སླབ་མི་ མདའ་རྩེད་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིན་པས།
སྐད་ཡིག་དང་ཤེས་རིག།
ཕཱརནསི་གི་སྐད་ཡིག་འདི་ དབང་འོག་བཙུགས་པའི་སྐབས་ལུ་ གཞུང་འབྲེལ་གྱི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཨིན་རུང་ མི་རིགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ནང་ལས་ཕར་ ཝོ་ལོཕ་སྐད་ཡིག་འདི་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་སླབ་སྟེ་ ཧ་གོ་ཚུགསཔ་ཨིན་མས།
རྒྱལ་ཡོངས་སྐད་ཡིག་གཞན་ཚུ་ཡང་ པུ་ལཱར་དང་ སེ་རེར་ མན་ཌིན་ཀ་ དེ་ལས་ ཇོ་ལ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
སྐྱེས་ལོ་༦ ལས་༡༦ ཚུན་ ཤེས་ཡོན་སྦྱང་དགོཔ་ཨིན་པས། བྲིས་ལྷག་ཤེས་ཡོན་གྱི་ཚད་གཞི་འདི་ བརྒྱ་ཆ་༥༢དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ད་ གཞུང་གིས་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ བུམོ་ཚུ་ལུ་ ཤེས་ཡོན་ཐོབ་ཚུགས་པའི་ གོ་སྐབས་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་གི་དོན་ལུ་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཌ་ཀར་ལུ་ཡོད་པའི་ (Université Cheikh Anta Diop) འདི་ ནུབ་ཕྱོགས་ཨཕ་རི་ཀ་གི་ གཙུག་ལག་སློབ་སྡེ་རྙིང་ཤོས་དང་ མིང་གཏམ་ཅན་ཅིག་ཨིན་མས།
གཞུང་སྐྱོང་།
སེ་ནེ་གཱལ་འདི་ སྲིད་འཛིན་ཕྱེད་ཀ་ཡོད་པའི་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། སྲིད་འཛིན་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་ དམག་སྡེའི་འགོ་དཔོན་གཉིས་ཆ་ར་ཨིན་མས། ད་ལྟོའི་སྲིད་འཛིན་འདི་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ སྤྱི་ཟླ་༣ པའི་ནང་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་མི་ Bassirou Diomaye Fayeཟེར་མི་འདི་ ཨིན་མས། རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་འདི་ ཚོགས་ཁང་གཅིག་འབད་མི་ ཁྲིམས་བཟོའི་ཚོགས་སྡེ་ཅིག་ཨིནམ་མ་ཚད་ འཐུས་མི་༡༦༥ ཡོདཔ་ད་ ཚོགས་སྡེ་འདི་ ཚད་ལྡན་གྱི་ངོ་ཚབ་དང་ ཚོགས་རྒྱན་མང་ཤོས་ཀྱི་ ལམ་ལུགས་སླ་བསྲེ་ཐོག་ལས་ བཙག་འཐུ་འབདཝ་ཨིན་མས། སེ་ནེ་གཱལ་འདི་ སྲིད་དོན་བརྟན་ཏོག་ཏོ་དང་ དབང་ཚད་ཞི་བདེ་གི་ཐོག་ལས་ འགྱུར་བཅོས་འབད་མི་ལུ་བརྟེན་ ཨཕ་རི་ཀ་གི་དམངས་གཙོའི་རིང་ལུགས་བརྟན་ཏོག་ཏོ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
ཕྱི་འབྲེལ་མཐུན་ལམ།
སེ་ནེ་གཱལ་གྱིས་ ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་དང་ ཁྱིམ་ཚང་ཨཕ་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དང་ མཐུན་ལམ་དམ་ཟབ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ནུབ་ཕྱོགས་ཨཕ་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གི་དཔལ་འབྱོར་མི་སྡེ་ (ECOWAS) དང་ ཨཕ་རི་ཀའི་མཉམ་འབྲེལ་ (AU) དེ་ལས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་ ཌི་ལ་ཕཱརན་ཀོ་ཕོ་ནིའི་གི་འཐུས་མི་ཅིག་ཨིན་མས། སེ་ནེ་གཱལ་གྱིས་ འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ནང་ རྒྱབ་སྐྱོར་ལེ་ཤ་འབད་ཡོདཔ་ལས་ འཛམ་གླིང་ནང་ མཐུན་འབྲེལ་ནང་ འགན་ཁུར་སྦོམ་སྦེ་ར་ འབག་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
དཔལ་འབྱོར།
སེ་ནི་གཱལ་གྱི་་དཔལ་འབྱོར་དེ་ སོ་ནམ་དང་ ས་གཏེར་ ཉ་བཟུང་ནི་ དེ་ལས་ ཞབས་ཏོག་ཚུ་ ལས་སྡེ་གཙོ་བོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ཕོསི་ཕེཊ་དང་ ཉ་ སྲནམ་ དེ་ལས་ གསེར་ཚུ་ ཕྱིར་ཚོང་འཐབ་མི་ རྒྱལ་ཁབ་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན་པས། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༣ ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ནང་འོང་འབབ་འདི་ ཡུ་ཨེས་དྲོ་ལར་ཐེར་འབུམ་༢༩.༡ ལུ་ལྷོད་ཡོདཔ་ད་ མི་རེ་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ནང་འོང་འབབ་འདི་ ཡུ་ཨེས་དྲོ་ལར་༡༦༡༥ དེ་ཅིག་འོང་ནི་ཨིན་མས།
དམག་སྡེ།
སེ་ནེ་གཱལ་གྱིས་ དམག་མི་དང་ མཚོ་དམག་ གནམ་དམག་ དེ་ལས་ ཉེན་རྟོག་པ་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ མི་ངོ་༢༠,༠༠༠ དེ་ཅིག་ཡོད་པའི་ ཁྱད་རིག་ཅན་གྱི་དམག་སྡེ་ཚུ་ བདག་འཛིན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་འདི་གིས་ ཨཕ་རི་ཀ་དང་ དེ་ལས་ལྷག་སྟེ་ ཞི་བདེ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ ལས་འགུལ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ནང་ བཅའ་མར་གཏོགས་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
མཇུག་དོན།
སེ་ནེ་གཱལ་འདི་ ནུབ་ཕྱོགས་ཨཕ་རི་ཀ་ལུ་ ལམ་སྲོལ་གྱི་རིག་གཞུང་དང་ དམངས་གཙོའི་གཞི་ཚོགས་སྒྲིང་སྒྲིང་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱི་ རེ་འདོད་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཁྱད་པར་ཅན་ཅིག་ཨིན་མས།
མི་རློབས་ན་གཞོན་དང་ རང་བཞིན་མཐུན་རྐྱེན་དང་མི་སྟོབས་ཕྱུགཔོ་ཡོད་པའི་ སེ་ནེ་གཱལ་འདི་ ལུང་ཕྱོགས་དང་འཛམ་གླིང་ནང་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ཡར་རྒྱས་དང་འགྱུར་བ་ འབག་འོང་ནི་ལུ་བརྩོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས།
རྒྱབ་རྟེན་ཐོ།
https://www.wikiwand.com/en/articles/Senegal
https://en.wikipedia.org/wiki/Dakar