ཨེཌ་མོན་ཊོན།

ངོ་སྥྲོད།

ཨེཌ་མོན་ཊོན་འདི་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ "ཀེ་ནེ་ཊ་ དུས་སྟོན་ཁྲོམ་ཚོགས་" ཟེར་སླབ་མི་འདི་ ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟེ་བ་སྦོམ་ཅིག་ལས་ མངམ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ཀེ་ནེ་གྲ་གི་ནུབ་ཕྱོགས་མངའ་སྡེ་ཅིག་ཨིན་མི་ ཨཱལ་བྷར་ཊ་ གི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཅིག་ཨིན། བྱང་ཕྱོགས་སས་ཀ་ཅེཝན་ གཙང་ཆུ་བདའ་སྟེ་ མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་སྒོ་ལས་ ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་གིས་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་མེ་ཊོ་པོ་ལི་ཊ་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྙིང་འདི་ བཟོཝ་ཨིན། འ་ནི་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ས་ཁོངས་འདི་ ཨཱལ་བྷར་ཊ་ གི་ལྟེ་བ་ནང་ལུ་ ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་ མངའ་སྡེ་ཆ་མཉམ་གྱི་དོན་ལུ་ ལྟེ་བ་གཙོ་བོ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན།

བདག་སྐྱོང་འགན་ཁུར་ལས་ལྷག་སྟེ་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་ གིས་ བྱུང་རབས་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཁག་ཆེ་ཧིང་འདི་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཆིངས་ཡིག་༦ པའི་ས་ཁོངས་ནང་ལུ་ཡོདཔ་ལས་ གལ་གནད་ཅན་ཅིག་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནི་མིང་གནས་འདི་གིས་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་རས་ཆ་ནང་ལུ་ རྒྱལ་རབས་དང་ཡོད་མི་འདི་ གཏིང་ཟབ་སྦེ་རང་ བཏགས་ཡོད་པའི་ རང་ལུགས་ཀྱི་མི་རིགས་ཀྱི་ རང་ལུགས་ཀྱི་ས་ཆ་ཚུ་ ངོས་ལེན་འབདཝ་ཨིན་མས། ཀེ་ནེ་ཊ་ གི་མཐོང་ཚུལ་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོད་མི་ལས་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་འདི་ དཔལ་འབྱོར་དང་མི་རློབས་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ གཞུང་ཚབ་སྦེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ " ཀེལ་གཱ་རི་–ཨེཌ་མོན་ཊོན་ལམ་ལུགས།" ཟེར་སླབ་ཨིན། འ་ནི་འབྲེལ་བ་འདི་གིས་ ས་གནས་ནང་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་མེན་པར་ ནུབ་ཕྱོགས་ ཀེ་ནེ་ཊ་ གི་དཔལ་འབྱོར་དང་མི་སྡེའི་གནས་སྟངས་ནང་ལུ་ གཙོ་བོ་ཅིག་སྦེ་ཡང་ ཁག་ཆེཝ་སྦེ་མཐོངམ་ཨིན་མས། ང་བཅས་ཀྱིས་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་ འདི་ ཧེང་སྐལ་རང་ འཚོལ་ཞིབ་འབད་བའི་སྐབས་ བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ གལ་ཆེ་བའི་ཆ་ཤས་ཅིག་ ག་ཅི་གིས་ བཟོཝ་ཨིན་ན་ གསལ་སྟོན་འབད་འོང་།

མི་རློབས།

སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ ཚུན་ཚོད་ ཨཱལ་བྷར་ཊ་ གི་ལྟེ་བ་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་ ལུ་ མི་རློབས་༡,༡༩༠,༤༥༨ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་སྦེ་ ཚོད་རྩིས་བཏོན་ཡོདཔ་ད་ སྤྱི་ལོ་༢༠༢༣ ལས་ བརྒྱ་ཆ་༥.༧ ཡར་སེང་སོང་ཡོདཔ་ད་ དེ་ཡང་ སྤྱི་ལོ་༢༠༠༢ ལས་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ ཡར་སེང་སོང་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༡ ལུ་ ཁྲོམ་སྡེའི་མི་རློབས་༡༠༡༠,༨༩༩ དང་ སྤྱི་ལོ་༢༠༡༦ ལས་ བརྒྱ་ཆ་༨.༣ གྱིས་ ཡར་སེང་སོང་སྟེ་ མངའ་སྡེ་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་གོང་འཕེལ་གནས་ཚད་ལས་བརྒལ་ཏེ་ ཡར་སེང་སོང་ཡོདཔ་ཨིན་པས། ཨེཌ་མོན་ཊོན་ གི་ས་ཆ་འདི་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་༧༦༥.༦༡ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ལས་ མི་རློབས་ཀྱི་སྟུག་ཚད་འདི་ ཀི་ལོ་མི་ཊར་གྲུ་བཞི་རེ་ལུ་ མི་༡,༣༢༠.༤ དེ་ཅིག་ཨིན་མས། ཨེཌ་མོན་ཊོན་ གི་མི་རློབས་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་འདི་ ནང་སྐྱོད་འབད་མི་ཚུ་གིས་ འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ མི་རློབས་གསུམ་ཆ་གཅིག་འདི་ ནང་སྐྱོད་འབད་མི་ཚུ་ཨིན་མས། སྤྱི་ལོ་༢༠༢༡ ལུ་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་ གི་མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་༤༠.༣ གྱིས་ མཐོང་གསལ་ཅན་གྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཅིག་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབད་ཡོདཔ་ལས་ ཁྲོམ་སྡེ་གི་ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ལུ་ ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་གིས་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་འོང་ཟེར་ ཚོད་དཔག་འབད་ཡོདཔ་ད་ མ་འོངས་པའི་ནང་ མི་རློབས་ས་ཡ་༡.༢༥ དང་ མི་ས་ཡ་༢ ཤོང་ནིའི་ ཡུན་རིང་གི་འཆར་གཞི་ཡོདཔ་སྦེ་ ཚོད་དཔག་འབདཝ་ཨིན་པས།

སྐད་ཡིག་དང་ལམ་སྲོལ།

ཨེཌ་མོན་ཊོན་ འདི་ སྐད་ཡིག་མ་འདྲཝ་དང་ ལམ་སྲོལ་ཕྱུགཔོ་ཚུ་གིས་ ཁྱད་ཆོས་བཏོནམ་ཨིན། ཨིང་ལིཤ་དང་ ཕཱ་རཱན་སི།གི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་ཚུ་ ཀེ་ནེ་ཊ་གི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་དང་ ཁྱབ་ཆེཝ་སྦེ་སླབ་ཨིན་རུང་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་གི་མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་༣༠དང་ཚག་༡དེ་ཅིག་གིས་ གཞུང་འབྲེལ་མེན་པའི་སྐད་ཡིག་འདི་ ཁོང་གི་སྐད་ཡིག་ནང་ལུ་སླབ་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ གཟིག༌ཆར༌ དང་ བླུན་ཆ དེ་ལས་ ཆི་པེའུ་ཡན་ དང་ཌེ་ནི དེ་ལས་ སར་སི་དང་རྡོ་ ཚུ་དང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐད་ཡིག་མ་འདྲཝ་ཚུ་གིས་ མི་རློབས་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། སྐད་ཡིག་མ་འདྲཝ་འདི་ ཕ་རན་སིའི་བསྡོམས། དང་ སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀྱི་ལས་རིམ་ དེ་ལས་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་མི་མང་སློབ་གྲྭ་ དང་ ཨལ་བར་ཊ་སློབ་གསོ་ གིས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་སྐད་ཡིག་གི་སློབ་ཚན་ཚུ་གིས་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབདཝ་ཨིན་མས། ལམ་སྲོལ་གྱི་ཐོག་ལས་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་ འདི་ རྒྱལ་ཁབ་དང་པ་ མེ་ཊིས་ དེ་ལས་ གངས་མི་སྡེ་ཚུ་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་ལུ་ རྩ་བ་ལས་རང་ རྩ་བ་བཙུགས་ཏེ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་སྐྱོད་འབད་མི་གིས་ ལམ་སྲོལ་དང་ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ འགོ་བཙུགས་ནུག ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་གིས་ དུས་སྟོན་དང་ལས་རིམ་མ་འདྲཝ་ཚུ་གི་ཐོག་ལས་ ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་འདི་ བརྩི་སྲུང་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཚན་མོ་གི་དུས་སྟོན་དང་ སྣ་མང་ལམ་སྲོལ་གྱི་དུས་སྟོན་ཚུ་དང་ འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང་ སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ དེ་ལས་ གློག་བརྙན་ཁང་ཚུ་ནང་ལས་ཕར་ ཨཱལ་བྷར་ཊ་ ཤེས་ཡོན་བཟུམ་གྱི་ ལམ་སྲོལ་གྱི་གོ་རྟོགས་དང་ངོས་ལེན་ཚུ་ ཡར་དྲག་བཏང་ནི་གི་དོན་ལས་ཨིན་མས།

ཆོས་ལུགས་དང་མའི་རིགས།

སྤྱི་ལོ་༢༠༢༡ལུ་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་ལུ་ ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ ཀེ་ནེ་ཊ་ གི་རྩིས་དཔྱད་ ཀེ་ནེ་ཊ་ གི་རྩིས་དཔྱད་དང་འཁྲིལ་བ་ཅིན་ མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་༢༡དང་ཚག་༠དེ་ཅིག་གིས་ ཀེ་ཐོ་ལིག་དང་ གཞན་མི་ཡེ་ཤུ་པའི་སྡེ་ཚན་ཚུ་གིས་ཡང་ ངོ་ཚབ་སྦེ་ཡོདཔ་སྦེ་ཨིན་མས། མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་༣༦.༤ གིས་ ཆོས་ལུགས་མེདཔ་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབད་མི་དང་ ཡང་ན་ ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་མེདཔ་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབད་ནུག འདི་ལས་ལྷག་སྟེ་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་ གིས་ Sikh དང་ མུ་ས་ལིམ་ གི་མི་སྡེ་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ ཆོས་ལུགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ ཁྲོམ་ཚོགས་ནང་འཁོད་ལུ་ ཁ་ཆེའི་ལྷ་ཁང་དང་ གུ་རྡ་ཝ་རས། (Sikh ལྷ་ཁང་) ཚུ་ཡོདཔ་སྦེ་ ཨེ་པི་གསར་འགྱུར་ གིས་སྙན་ཞུ་འབད་ནུག འ་ནི་སྣ་མང་འདི་གིས་ ཁྲོམ་སྡེ་གི་མི་རློབས་ནང་ལུ་ ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལག་ལེན་དང་ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན།

གཞུང་སྐྱོང་།

ཨེཌ་མོན་ཊོན་ལུ་ ཁྲོམ་དཔོན་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་དང་གཅིག་ཁར་ ཁྲོམ་སྡེ་གཞུང་གི་གཞི་བཀོད་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་འདི་ ཁྲོམ་དཔོན་དང་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་ ངོ་ཚབ་ཚུ་གིས་ བཟོ་མི་ དམངས་གཙོའི་ཐད་ཀར་མེན་པར་ ངོ་ཚབ་དམངས་གཙོའི་རིང་ལུགས་ཅིག་ཨིན། ཁྲོམ་དཔོན་འདི་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་ཚུ་གིས་ བཙག་འཐུ་འབད་ཡོདཔ་ད་ ཁྲོམ་སྡེའི་ཚོགས་སྡེའི་འཐུས་མི་ཚུ་ ཚོགས་རྒྱན་བཙུགས་མི་ཚུ་གིས་ བཙག་འཐུ་འབདཝ་ཨིན་པས། བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་འགོ་དཔོན་འདི་ཚུ་གིས་ ཁྲོམ་སྡེ་ནང་སྡོད་མི་ཚུ་གི་ཁ་ཐུག་ལས་ གྲོས་ཐག་བཅད་ནི་དང་ སྲིད་བྱུས་བཟོ་ནི་ འཆར་དངུལ་ཆ་འཇོག་འབད་ནི་ དེ་ལས་ ཁྲོམ་སྡེ་གི་ལཱ་ཚུ་ ལྟ་རྟོག་འབད་ནི་གི་འགན་ཁུར་འབགཔ་ཨིན། ཁོང་གི་འགན་ཁུར་ཚུ་ཡང་ ས་གནས་ཀྱི་གནད་དོན་ཚུ་ བསལ་ནི་དང་ ཁྲོམ་ཚོགས་གོང་འཕེལ་འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་ནི་ དེ་ལས་ མི་མང་གི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ བྱིན་ནི་ཚུ་ཨིན་མས།

དཀའ་བསྔལ།

ཨེཌ་མོན་ཊོན་གིས་ གདོང་ལེན་མ་འདྲཝ་འབད་མི་ཚུ་གིས་ མི་རློབས་ཡར་སེང་འགྱོ་མི་འདི་གིས་ ད་རེས་ཡོད་པའི་གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ལུ་ དཀའ་ངལ་བྱུང་སྟེ་ གོང་འཕེལ་གསརཔ་དགོ་མི་དང་ ཟད་འགྲོ་མར་ཕབ་འབད་ནི་གི་དོན་ལུ་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཁྲོམ་སྡེ་འདི་ འོང་འབབ་ཉུང་སུ་སྦེ་ཡོད་མི་དང་ རྒྱུ་དངོས་ཀྱི་ཁྲལ་ལུ་ བརྟེན་སྡོད་མི་ལས་བརྟེན་ཏེ་ གལ་ཅན་གྱི་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ བྱིན་ནི་དང་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ བདག་འཛིན་འཐབ་ནི་གི་ ལྕོགས་གྲུབ་ལུ་ ཐོ་ཕོག་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ཨིན་མས། དབུལ་ཕོངས་དང་ ཁྱིམ་མེད་མི་ དེ་ལས་ གོང་ཚད་མཐོ་བའི་ སྡོད་ཁྱིམ་མ་ལང་པའི་ མི་སྡེའི་གནད་དོན་ཚུ་ འོང་འབབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལུ་བརྟེན་ ཁྱབ་སྤེལ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ ཨེཌ་མོན་ཊོན་ གིས་ ནུས་ཤུགས་ཐོན་སྐྱེད་དང་ བཙོ་སྦྱང་ལས་ རླུང་གི་སྤུས་ཚད་ཀྱི་ཚ་གྱང་དང་ གནམ་གཤིས་ཚབས་ཆེན་གྱི་བྱུང་རིམ་ དཔེར་ན་ རླུང་འཚུབ་དང་ ཆུ་རུད་ དེ་ལེས་ ཐན་སྐམ་ཚུ་ འབྱུང་སྲིད་ནི་ཨིན་མས། ཁྲོམ་སྡེ་གིས་ མར་ཁུ་བཟོ་གྲྭ་དང་ གནམ་བྱཱར་དང་ གནམ་བྱཱར་གྱི་གནམ་གཤིས་ཚུ་ ཧེང་སྐལ་རང་ མགུ་རྙོག་དྲགས་སྦེ་ འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མི་མང་ཉེན་སྲུང་འདི་ སྤྱིར་སྙོམས་ལས་ རྒྱུ་དངོས་ཀྱི་ བྱ་ངན་གྱི་ ཉེས་འཛུགས་ཀྱི་ ཚད་གཞི་མཐོ་ཤོས་ཅིག་དང་ ཁྲིམས་སྲུང་འགག་པ་ཚུ་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ སེམས་ཁམས་གསོ་བའི་ གདོང་ལེན་ཚུ་གིས་ རྟགས་བཀལ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྲོམ་སྡེ་གིས་ དཀའ་ངལ་གྱི་རྒྱུ་དངོས་ཚུ་གིས་ ཁྱིམ་ཚང་ཚུ་ལུ་ གནོད་སྐྱོན་བྱུང་མི་ཚུ་ བསལ་ཐབས་ལུ་ ལཱ་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མཐའ་མཇུག་ཁར་ འཕྲལ་ཁམས་ཅིག་ཁར་ ཁྲོམ་སྡེའི་ཚོགས་ཁང་ལས་ བཀོད་ཁྱབ་མདོ་ཆེན་གྱིས་ འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་དང་ ཕན་ནུས་ཅན་གྱི་ གནད་དོན་ཚུ་ འགྲུལ་བསྐྱོད་འབད་ནི་ལུ་ དྲི་བ་བཀོདཔ་ཨིན་པས།

རྒྱབ་རྟེན།

https://worldpopulationreview.com/canadian-cities/edmonton

https://edmontonglobal.ca/discover-the-edmonton-region/culture/

https://www.ecsd.net/language-and-culture-programs

https://www.britannica.com/place/Edmonton-Alberta#:~:text=Edmonton%2C%20city%2C%20capital%20of%20Alberta,settlement%20and%20development%20of%20Edmonton