Jump to content

བོ་ལི་ཝིཡ

Wikipedia ལས།
(Bolivia ལས་ ལོག་བཏང་ཡོདཔ་)

སའི་རྒྱ་ཚད་ ཆགས་ཡུལ་དང་ གནམ་གཤིས།

བྷེ་ལི་བི་ཡ་འདི་ ལྷོ་ཨ་མེ་རི་ཀ་གི་དབུས་ཕྱོགས་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོད་པའི་ སྐོབས་ཚུད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ བྱང་དང་ཤར་ཁ་ཐུག་ལུ་ བྲ་ཛིལ་དང་ ནུབ་བྱང་ཁ་ཐུག་ལུ་ པ་རུ་ ལྷོ་ནུབ་ཁ་ཐུག་ལུ་ ཅི་ལི་ ལྷོ་ཁ་ཐུག་ལུ་ ཨར་ཇེན་ཊི་ན་ དེ་ལས་ ཤར་ཁ་ཐུག་ལུ་ པ་ར་གུ་ཝའེ་ཚུ་གིས་ མཐའ་བསྐོར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་གི་སའི་རྒྱ་ཚད་ ཨིས་ཀོ་ཡར་ཀི་ལོ་མི་ཊར་ ༡,༠༩༨,༥༨༡ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལྷོ་ཨ་མེ་རི་ཀའི་རྒྱལ་ཁབ་སྦོམ་ཤོས་ལྔ་པ་ཨིན།

རྒྱལ་ཁབ་འདི་ བདག་སྐྱོང་གི་ལས་ཁུངས་༩ ལུ་དབྱེ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ བེ་ནི་དང་ ཆུ་ཀུའི་ས་ཀ་ ཀོ་ཅཱ་བམ་བཱ་ ལ་པཱཛ་ ཨོ་རུ་རོ་ པཱན་ཌོ་ པོ་ཏོ་སི་ སཱན་ཊ་ཀྲུ་ཟི་ དེ་ལས་ ཏ་རི་ཇ་ ཚུ་ཨིན། ས་ཆའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ལུ་ བྷེ་ལི་བི་ཡ་ལུ་ ལུང་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་གསུམ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ཡང་ ཨེན་ཌི་ཡན་གྱི་རི་དང་ སབ་ཨེན་ཌི་ཡན་གྱི་ལུང་གཤོང་ དེ་ལས་ ཨེ་མཱ་ཛོན་ལུང་གཤོང་ཚུ་ཨིན།

བྷེ་ལི་བི་ཡ་ལུ་ ས་ཆའི་གནས་སྟངས་མ་འདྲཝ་མ་འདྲཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་བརྟེན་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་གི་གནམ་གཤིས་ཡང་ སོ་སོ་སོ་སོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་ཁ་མཐོ་ས་ཚུ་ནང་ ནམ་དགུན་ལུ་ བསིལ་ཏོང་ཏོ་དང་ སྐམ་ཀྲོག་ཀྲོ་སྦེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་དང་ ནམ་བྱཱར་ལུ་བསིལ་དྲོད་རན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ ལུང་གཤོང་ཚུ་ནང་ཡང་ བསིལ་དྲོད་སྙོམ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ས་ཁ་དམའ་སའི་ལུང་ཕྱོགས་ཚུ་ནང་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ཚ་དྲོད་ཆེ་བའི་ཁར་ རློན་གཤེར་ཅན་སྦེ་སྡོད་དོ་ཡོདཔ་དང་ ནམ་བྱཱར་གྱི་དུས་ཚོད་ལུ་ ཆརཔ་ཤུགས་སྦེ་རྐྱབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

མི་རློབས་དང་མི་རིགས།

བྷེ་ལི་བི་ཡ་ལུ་ མི་རློབས་ས་ཡ་༡༢.༢༤ དེམ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ལྷོ་ཨ་མེ་རི་ཀ་ལུ་ མི་རིགས་མ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་སྦེ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ ཀིའི་ཅུ་ཝ་དང་ ཨའེ་མ་ར་ དེ་ལས་ གྷའུ་ར་ནི་ལ་སོགས་པའི་མི་རིགས་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་༤༨ རྐྱངམ་གཅིག་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་མི་རིགས་ངོ་མ་ཨིནམ་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

མི་རློབས་ལྷག་ལུས་འདི་ ས་གནས་ཀྱི་མི་ཁུངས་དང་ཡུ་རོབ་གི་མི་རྒྱུད་སླ་བསྲེ་རྐྱབ་མི་ མེ་སི་ཊི་ཛོསི་དང་ མི་རིགས་དཀརཔོ་ དེ་ལས་ ཨཕ་རོ་བྷེ་ལི་ཝི་ཡན་ དང་ཨེ་ཤི་ཡ་གི་མི་རིགས་སྡེ་ཚན་ཆུང་ཀུ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན།

གཞུང་སྐྱོང་དང་སྲིད་དོན་ལམ་ལུགས།

བྷེ་ལི་བི་ཡ་འདི་ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ནང་ གཞུང་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ སྲིད་འཛིན་འདི་གིས་ རྒྱལ་ཁམས་དང་གཞུང་གཉིས་ཆ་རའི་དབུ་ཁྲིདཔ་སྦེ་ ཕྱག་ཞུ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༩ གི་རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་གིས་ བྷེ་ལི་བི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ མི་རིགས་སྣ་མང་སྦེ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་སྦེ་ངོས་འཛིན་འབད་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ས་གནས་ཀྱི་མི་རིགས་ངོ་མ་ཚུ་ལུ་ཡང་ཐོབ་དབང་ཚུ་སྤྲོད་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་གི་ ད་རེས་ནངས་པའི་སྲིད་དོན་ལམ་ལུགས་འདི་ཡང་ རྩ་ཁྲིམས་འདི་གིས་ གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།

ཁོང་གི་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་སྡེ་འདི་ སྲིད་འཛིན་གྱིས་འགོ་འཁྲིད་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་སྡེ་འདི་ ཚོགས་ཁང་གཉིས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་བཟོ་ཚོགས་སྡེ་འདི་ཨིནམ་དང་ དྲང་ཁྲིམས་ལྷན་སྡེ་འདི་ ལྷན་སྡེ་གཞན་གཉིས་ལས་ རང་དབང་ཅན་སྦེ་བཞག་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།

ལམ་སྲོལ་དང་ཆོས་ལུགས།

བྷེ་ལི་བི་ཡ་གི་ལམ་སྲོལ་འདི་ ས་གནས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ཨིས་པེན་གྱིས་དབང་བའི་སྐབས་ལས་དར་ཡོད་པའི་ ཨིས་པེན་གྱི་ལམ་སྲོལ་གཉིས་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། ས་གནས་ཀྱི་སྙན་ཆ་དང་ཞབས་ཁྲ་ དེ་ལས་ ལག་བཟོ་ཚུ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་རྟགས་བདག་འཛིན་འཐབ་ནི་ལུ་ གལ་ཆེ་བའི་ཆ་ཤས་ཅིག་སྦེ་བརྩི་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཆོས་ལུགས་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་འདི་ རོ་མཱན་ཀེ་ཐོ་ལི་སི་ཟམ་ ཟེར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་འདི་ཨིནམ་དང་ འདི་གི་འོག་ལས་ར་ ཨི་ཝེན་ཇེ་ལི་ཀཱལ་པྲོ་ཊེསི་ཊན་ཊི་ཟམ་ ཟེར་བའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་དང་རང་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་གཉིས་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོད་པའི་ ཆོས་ལུགས་འདི་དར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་༢༠༠༩ ལོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་གིས་ཡང་ བྷེ་ལི་བི་ཡ་གི་མི་རིགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་གི་ ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིད་མོས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ངོས་འཛིན་འབད་དེ་ ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དལ་དབང་སྤྲོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།

དཔལ་འབྱོར་དང་ཚོང་འབྲེལ།

བྷེ་ལི་བི་ཡ་གི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་བའི་བསྒང་གི་དཔལ་འབྱོར་ཨིནམ་དང་ དེ་ནང་ ས་གཏེར་དང་ རང་བྱུང་འབར་རླུང་ སོ་ནམ་དང་ བཟོ་གྲྭ་ ལ་སོགས་པའི་ ལས་སྡེ་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ནང་ལུ་ ལི་ཐི་ཡམ་དང་རང་བྱུང་འབར་རླུང་ དངུལ་དང་ ཊིན་ དེ་ལས་ ཟངས་ཚུ་གི་ཟུར་གསོག་ཡང་ རྒྱ་ཆེ་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན།

གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ སོ་ནམ་གྱི་ལཱ་འདི་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ སྲན་དཀར་དང་ ཀི་ནོ་ཝ་ དེ་ལས་ཀོ་ཀ་གི་འདབ་མ་ཚུ་ འབོར་ཆེ་དྲགས་སྦེ་ཐོན་སྐྱེད་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདས་པའི་ལོ་ཚུ་ནང་ བྷེ་ལི་བི་ཡ་གིས་ རིན་ཐང་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དམ་འཛིན་འབད་ནི་གི་སྲིད་བྱུས་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན།

བྷེ་ལི་བི་ཡ་གི་དཔལ་འབྱོར་ལུ་ གོང་ཚད་ཡར་སེང་དང་ ཅ་ཆས་ཕྱིར་ཚོང་ལུ་བརྟེན་དགོཔ་ དེ་ལས་ གཞི་རྟེན་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ལངམ་སྦེ་མེད་པའི་གདོང་ལེན་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ ཁོང་གི་དཔལ་འབྱོར་འདི་སྣ་མང་དང་སྒྲིང་སྒྲི་བཟོ་ནི་དང་ ལུང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ དཔལ་འབྱོར་གཅིག་སྒྲིལ་བཟོ་ནི་གི་འཆར་གཞི་ཚུ་ལུ་ གཙོ་བོ་བཟུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ལ་པཱཛ།

བྷེ་ལི་བི་ཡ་གི་བདག་སྐྱོང་ལྟེ་བ་ ལ་པཱཛ་འདི་ ས་ཆའི་གནས་སྟངས་མཛེས་ཏོག་ཏོ་ཡོདཔ་དང་ ལམ་སྲོལ་གྱིས་ཕྱུག་པའི་ཁྲོམ་ཚོགས་ཅིག་ཨིན། ཁྲོམ་འདི་ མཐོ་ཚད་མི་ཊར་༣༢༥༠ ལས་༤༡༠༠ ཚུན་གྱི་བར་ན་ ཨེན་ཌིསི་གི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུང་གཤོང་ནང་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ འཛམ་གླིང་ནང་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་ ས་ཁ་མཐོ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ རི་རྩེ་མཐོ་དྲགས་ཚུ་གིས་ བསྐོར་ར་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་དང་ དམིགས་བསལ་དུ་ ཁ་བ་ཅན་གྱི་ ཨི་ལི་མ་ནི་གངས་རི་འདི་གིས་ ལ་པཱཛ་གི་ཁྲོམ་འདི་ ཧེང་སྐལ་མཛེས་ཆ་དང་ལྡནམ་སྦེ་བཟོཝ་ཨིན།

ལ་པཱཛ་གི་ཁྲོམ་འདི་ སྤྱི་ལོ་༡༥༤༨ ལུ་ ཨིས་པེན་གྱི་དབང་བཟུང་འགོ་ཁྲིདཔ་ ཨ་ལོན་སོ་ཌི་མེན་ཌོ་ཟ་ ཟེར་མི་གིས་ གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ཧེ་མ་ ཨིན་ཀཱན་ ཟེར་བའི་མི་རིགས་གཞིས་ཆགས་སའི་ས་ཁོངས་ནང་ གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ དེ་བསྒང་ ཁྲོམ་འདི་གི་མིང་ཡང་ ནུའེ་སི་ཊར་སེ་ནོ་ར་ཌི་ལ་པཱཛ་ཟེར་ བཏགས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ བྷེ་ལི་བི་ཡ་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོའི་ནང་ སུ་ཀེར་གྱི་ཁྲོམ་འདི་ རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཨིནམ་སྦེ་འཁོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ལ་པཱཛ་འདི་ སྤྱི་ལོ་༡༨༩༨ ལུ་ གཞུང་གི་གདན་ས་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ལས་ འདི་ནང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་དང་ ཁྲིམས་བཟོའི་ཡིག་ཚང་ལྟེ་བ་ཚུ་ གཞི་བཙུགས་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཁྲོམ་འདི་ནང་ ས་གནས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དང་ སྔོན་མ་དབང་འོག་སྡོད་པའི་ལམ་སྲོལ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨའེ་མ་ར་ཟེར་བའི་ལམ་སྲོལ་འདི་ མི་སེར་ཚུ་གི་ཉིན་བསྟར་གྱི་མི་ཚེ་ནང་ལུ་ མངོན་གསལ་ཅན་སྦེ་མཐོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དཔེར་ན་ ཅོ་ལཱསི་པ་སི་ནཱསི་ ཟེར་བའི་ཨམ་སྲུ་ཚུ་གིས་ སྨད་གཡོགས་དང་ཞྭམོ་མ་འདྲཝ་སྦེ་གྱོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འ་ནི་ལམ་སྲོལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ དེང་སང་གི་འཕོ་འགྱུར་དང་གཅིག་ཁར་ མཉམ་གནས་འབད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ ཁྲོམ་ཚོགས་འདི་ གཞན་དང་མ་འདྲ་བའི་ལམ་སྲོལ་ཡོད་པའི་ཁྲོམ་ཅིག་སྦེ་གནས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན།

ལ་པཱཛ་འདི་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་ གཱརན་པོ་ཌར་ལ་སོགས་པའི་ ཆོས་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་དུས་སྟོན་ཚུ་འགོ་འདྲེན་འཐབ་སའི་ས་ཁོངས་གཅིག་ཨིན། གཱརན་པོ་ཌར་གྱི་དུས་སྟོན་གྱི་སྐབས་ལུ་ ཞབས་ཁྲ་རྐྱབ་མི་སྟོང་ཕྲག་ལས་བཅད་མི་ཚུ་གིས་ མཛེས་སྡུག་ཅན་གྱི་གྱོན་ཆས་གྱོན་ཞིནམ་ལས་ ཁྲོམ་ལམ་བདའ་སྟེ་ ཀེ་ཐོ་ལིག་དང་ ས་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཚུ་ མཉམ་སྡེབ་འབད་བའི་ མཐོང་སྣང་ཚུ་སྟོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

བཞེས་སྒོའི་རིགས་ཀྱི་ཐད་ལུ་ ལ་པཱཛ་གི་ཁྲོམ་འདི་ནང་ སཱལ་ཊེ་ནཱས་ཟེར་བའི་ཤ་གི་མངར་ཟས་དང་ ཨེན་ཊི་ཀུ་ཅོསི་ཟེར་བའི་བསྲེག་པའི་ནོར་ཤ་ དེ་ལས་ ཨ་པི་ཀོན་པསི་ཊེལ་ཟེར་བའི་ གེ་ཟ་ལས་བཟོ་བའི་འཐུང་རྒྱུ་དང་དར་ཚིལ་བླུགས་པའི་བག་ལེབ་ཚུ་རྩིས་ཏེ་ རང་ལུགས་ཀྱི་ཟས་རིགས་མ་འདྲཝ་ཚུ་ ལེ་ཤ་ཡོདཔ་ཨིན། དོ་རུང་ ཁྲོམ་འདི་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཁོད་ལས་འཐོན་པའི་རྒྱུ་རྫས་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ གསར་གཏོད་ཅན་གྱི་བཞེས་སྒོ་ཚུ་བཟོ་མི་ལས་བརྟེན་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་འཛིན་ཡང་ ཐོབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

ལ་པཱཛ་ཁྲོམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་གཅིག་ འཛམ་གླིང་གི་ ཐག་འཁོར་གྱི་མཐུད་འབྲེལ་མཐོ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་མི་ མི་ཊེ་ལི་ཕེ་རི་ཀོ་ ཟེར་བའི་ལམ་ལུགས་འདི་ཨིནམ་དང་ ཐག་འཁོར་འདི་གི་ཐོག་ལས་ ཁྲོམ་ནང་འཁོད་ཀྱི་འགྲོ་འགྲུལ་ཚུ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་འབད་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ འདི་གི་ཐོག་ལས་ ཁྲོམ་འདི་དང་འདིའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་གངས་རི་ཚུ་བལྟ་ནིའི་གོ་སྐབས་ཡང་བྱིན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ ཁྲོམ་འདི་ནང་ཡོད་པའི་ རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་དང་སྔར་སྲོལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དང་ དེང་སང་གི་སྒྱུ་རྩལ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ ལ་སོགས་པའི་ ལམ་སྲོལ་གྱི་མཐོང་སྣང་ཚུ་ལས་བརྟེན་ ཁྲོམ་འདིའི་ཤེས་ཡོན་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གནས་ཚད་ཚུ་ ཧེང་སྐལ་རང་ རྩ་བརྟན་བཟོཝ་ཨིན།

ལ་པཱཛ་གི་རང་བཞིན་མཛེས་སྡུག་དང་ས་གནས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ དེ་ལས་ དབང་འོག་བྱུང་རབས་དང་ཁྲོམ་ཚོགས་གསར་གཏོད་ཚུ་ མཉམ་དུ་གནས་ཏེ་ཡོད་མི་འདི་གིས་ ཁྲོམ་འདི་ ལྷོ་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ སྤྲོ་སྣང་ཅན་དང་ཉམས་དགའ་བའི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན།

རྒྱབ་རྟེན་དཔེ་ཐོ།

  1. CIA World Factbook – Bolivia
  2. World Bank – Bolivia Country Overview
  3. Bolivian National Institute of Statistics (INE)
  4. Britannica – Bolivia: Geography
  5. Climate-Data.org – Bolivia Climate
  6. United Nations – World Population Prospects 2023
  7. Minority Rights Group International – Bolivia
  8. Pew Research Center – Bolivia Demographics
  9. Constitución Política del Estado Plurinacional de Bolivia (2009)
  10. Inter-Parliamentary Union – Bolivia Government Structure
  11. UNESCO – Bolivian Cultural Heritage
  12. US Department of State – International Religious Freedom Report: Bolivia
  13. U.S. Geological Survey – Bolivia Mineral Resources
  14. International Monetary Fund (IMF) – Bolivia Economic Report
  15. World Economic Forum – Bolivia Economic Challenges
  16. Encyclopædia Britannica – La Paz, Bolivia https://www.britannica.com/place/La-Paz-Bolivia
  17. Rough Guides – La Paz Travel Guide https://www.roughguides.com/bolivia/la-paz/
  18. LAC Geo – La Paz: The Administrative Capital of Bolivia https://lacgeo.com/lapaz-administrative-capital-bolivia
  19. Shun Culture – What Is La Paz, Bolivia Famous For? https://shunculture.com/article/what-is-la-paz-bolivia-famous-for
"https://dz.wikipedia.org/w/index.php?title=བོ་ལི་ཝིཡ&oldid=38975" ལས་ སླར་འདྲེན་འབད་ཡོདཔ།