Jump to content

འགན་འཁྲི། Accountability

Wikipedia ལས།

འགན་འཁྲི་ཟེར་མི་འདི་ སྤྱིར་བཏང་མི་རང་རང་སོ་སོ་ལུ་ཕོག་པའི་འགན་ཁུར་འདི་ འཐུས་ཤོར་མེད་པར་ ཐ་དམ་ཚིག་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དཔང་ལུ་བཙུགས་ཏེ་ ཡིད་ཆེས་དང་བརྩི་མཐོང་བསྐྱེད་ཐོག་ལས་ ལཱ་འབད་མི་འདི་ལུ་འགན་འཁྲི་ཟེར་སླབ་ཨིན། འགན་འཁྲི་ཟེར་ གོ་གནས་ཡོད་མི་དང་མེད་མི། མཉམ་ཆུང་དང་རྒྱུ་སྟོབས་ཅན་ ག་ཨིན་རུང་ དེ་དང་བསྟུན་པའི་འགན་འཁྲི་རེ་ཡོདཔ་ཨིན། PowerDMS (2022) ཟེར་བའི་རྩོམ་བྲིས་ནང་ལས་འབད་བ་ཅིན་ འགན་འཁྲི་ཟེར་བའི་སྐབས་མང་ཤོས་ཀྱིས་ ཁྲིམས་དང་སྒྲིག་གཞི་ཅིག་ལུ་གོ་བ་ལེན་དོ་ཡོད་ འགན་འཁྲི་ཟེར་མི་འདི་ དཔེར་ན་ལས་སྡེ་བཟུམ་ཅིག་འབད་བ་ཅིན་ དེ་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ལཱ་འབད་མི་ག་ར་ ལས་སྡེ་དེ་གིས་དམིགས་པ་དང་ རེ་འདོད་འགྲུབ་མི་ལུ་གོཝ་ཨིན་ཟེར་བཤདཔ་ཨིན་མས། དེ་མ་ཚད་ འགན་འཁྲི་འདི་དགོཔ་འདྲཝ་ཅིག་འབད་བ་ཅིན་ ལཱ་འབད་མི་དང་འགོ་དཔོན་གཉིས་ཆ་རའི་ཁ་ཐུག་ལས་ ཤོ་མཚུངས་འོང་དགོཔ་འདི་གལ་ཆེ་ཟེར་བཤདཔ་ཨིན་མས།  Khan (n.d.) གིས་འབད་བ་ཅིན་ འགན་འཁྲི་ལུ་དབྱེ་བ་ ༨ དང་ འགན་འཁྲི་ཅན་གྱི་ཀ་ཆེན་ ༤ ཡོདཔ་སྦེ་བཤདཔ་ཨིན་མས།

འགན་འཁྲི་འདི་ སྒེར་པ་རང་ར་སོ་སོ་དང་ གང་ཟག་མནོ་ཤེས་མི་སླབ་ཤེས་མི་ལུ་མེད་ཐབས་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་བཟང་པོ་ཅིག་ཨིན། དེ་ཡང་ མི་འདི་འགན་ཁུར་འབག་མ་ཐལ་མི་ཅིག་ཨིན་པ་ཅིན་ སྟབས་མ་བདེཝ་འཐོན་ནི་གི་རྒྱུ་ངོ་མ་དང་ དགྲ་བཟུམ་ཅིག་ཨིན། Biddinger (n.d.) གིས་འབད་བ་ཅིན་ འགན་འཁྲི་འདི་འགོ་ཁྲིདཔ་འབད་ནི་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཕན་ཐོགས་འབྱུངམ་ཨིན་ཟེར་བཤདཔ་ཨིན་མས། དེ་ཡང་ ཁོ་གིས་འབད་བ་ཅིན་ འགན་འཁྲི་འདི་ལས་བརྟེན་ དང་པ་ མི་དང་མི་གི་བར་ན་ བློ་གཏད་དང་ཡིད་ཆེས་འཕེལ་འགྱོ་ནི། གཉིས་པ་ལུ་ འགན་འཁྲི་ལས་བརྟེན་ ང་བཅས་རའི་དུས་ཚོད་འདི་འཕྲོ་བརླག་མ་འགྱོ་བར་ བཅུད་ཡོད་པའི་ལཱ་འབད་ནི། གསུམ་པ་ལུ་ འགན་འཁྲི་འདི་ལས་བརྟེན་ ང་བཅས་ཀྱིས་ བློ་སྤོབས་འཐོབ་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགས་སྦོམ་འབྱུངམ་ཨིན་ཟེར་བཤདཔ་ཨིན་མས། Kyriacou (2008) གིས་འབད་བ་ཅིན་ འགན་འཁྲི་ལས་བརྟེན་ དྭངས་གསལ་སྦེ་ལཱ་འབད་ཚུགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ཟེར་ཨིན་མས། དེ་ཡང་ མི་འདི་འགན་འཁྲི་ཅན་ཅིག་ཨིན་པ་ཅིན་ དྭངས་གསལ་གྱི་ཐད་ཁར་འབད་རུང་ མི་འདི་ལུ་སྐྱོན་མི་འོང་ཟེར་ཨིན་མས། Finkelstein (n.d.) གིས་འབད་བ་ཅིན་ འགན་འཁྲི་ལས་བརྟེན་ ཁུངས་ཡོད་མེད་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ནང་མ་ཚུད་པར་ རང་གིས་མནོ་མི་འདི་འབད་ནི་ལུ་སེམས་ཤུགས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་འཐོབ་ནི། རོགས་གཞན་དང་མཉམ་ མཐུན་ལམ་བཟོ་ནི་ལུ་འཇམ་ཏོང་ཏོ་དང་ བཟང་ངན་ཐག་གཅད་ནི་ལུ་ཡང་ཕན་ཐོགས་འབྱུངམ་ཨིན་ཟེར་བཤདཔ་ཨིན་མས།

གལ་སྲིད་འགན་འཁྲི་འདི་མེདཔ་འདྲཝ་ཅིག་འབད་བ་ཅིན་ མི་སྡེ་ནང་ལུ་སྟབས་མ་བདེཝ་ལེ་ཤ་འབྱུངམ་ཨིན། དེ་ཡང་འགན་འཁྲི་ཟེར་བའི་སྐབས་ལཱ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་ལས་ ལཱ་འབད་བའི་ལཱ་ཤུལ་དང་སྤུས་ཚད་ དེ་ལས་ཐོན་ཤུགས་ལེགས་ཤོམ་འོང་མི་སྲིད། Finkelstein (n.d.) གིས་ འགན་འཁྲི་འདི་མེད་པ་ཅིན་ མི་ཚུ་གིས་ལཱ་འབད་ནི་ལུ་སྤྲོ་བ་ཞན་ཏེ་ ཐབས་ཤེས་གསརཔ་བཏོན་ཚུགས་ནི་ལུ་གདོང་ལེན་འབྱུང་ནི་དང་། མི་དང་མི་གི་བར་ན་ འབྲེལ་བ་འཐབ་ནི་ཉུང་ནི། རང་གི་ལཱ་ནང་མ་ཚད་ གཞན་གྱི་ལཱ་འགན་འབག་ནི་དང་ ལཱ་གཞན་མི་ནང་འབྲེལ་གཏོགས་འབད་ནི་ཉུང་ནི། དེ་ལས་ རང་ལུ་འགན་འཁྲི་མེད་པའི་བསྒང་ལས་ རང་ལུ་འགན་ཁུར་ག་ཅི་ཕོགཔ་ཨིན་ན་ཤེས་མ་ཚུགས་པར་ལུས་ནི་ཨིན་ཟེར་བཤདཔ་ཨིན་མས། འགན་འཁྲི་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ སྤྱིར་བཏང་ མི་སྡེ་ནང་ལུ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་བློ་གཏད་དང་ཡིད་ཆེས་ དེ་ལས་ ཆ་བཞག་མེད་པར་ ཕན་ནུས་ཅན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་འཐོན་མི་སྲིད་ནི་ཨིན་མས། དེ་མ་ཚད་ འགན་འཁྲི་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ མི་སྡེ་ནང་ལུ་ ཁྲལ་དང་ངོ་ཚ་མེད་པའི་ལཱ་ ངན་ལྷད་འབད་ནི་དང་། ངན་ལྷད་འབད་མི་ཡང་ མང་རབས་ཅིག་འཐོན་སྲིད་ནི་ཨིནམ་ལས་ མི་སྡེ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལུ་གྱོང་རྒུད་སྦོམ་ཕོག་ནི་ཨིན་མས། མི་དབང་འབྲུག་རྒྱལ་ལྔ་པ་མཆོག་གི་གསུངས་དོ་བཟུམ་ མི་མང་རབས་ཅིག་གིས་བཅུད་ཡོད་པའི་ལཱ་འབད་མི་འདི་ མི་ངན་གཅིག་གིས་ཚར་གཅིག་གུར་འབྱུང་ཁུངས་མེདཔ་བཟོ་འོང་ཟེར་བའི་དཔྱེ་བཟུམ་ འགན་འཁྲི་མེད་པའི་མི་འདི་གིས་ དཀའ་ངལ་སྦོམ་བཟོ་ནི་ཨིན་མས།

དེ་བཟུམ་མའི་འགན་འཁྲི་མེད་པའི་མི་ངོམ་མེདཔ་བཟོ་ཐབས་ལུ་ ལཱ་གི་སྤུས་ཚད་ཚུ་ལྟ་རྟོག་འབད་ནི་འདི་གནམ་མེད་ས་མེད་གལ་ཅན་ཅིག་ཨིན། འགན་འཁྲི་འདི་ མི་གི་ཁོག་པ་ནང་བཙུགས་ནི་གི་ཐབས་ལུ་ དཔེར་ན་ ལས་སྡེ་ཅིག་ཨིན་པ་ཅིན་ ལས་སྡེ་དེ་གིས་བཅའ་ཡིག་དང་ སྒྲིག་གཞི་ཚུ་བཟོ་སྟེ་ ཞལ་འཛོམས་ལོགས་སུ་སྦེ་འཚོགས་ཏེ་ ཧིང་སང་ས་བཟོ་དགོཔ་འདུག། ལཱ་འདི་མ་འབད་བའི་སྔ་གོང་ལུ་ ཁས་བླངས་བཟུམ་ཅིག་སྦེ་ ཡིག་ཐོག་ལུ་བཀོད་དེ་ ས་ཡིག་དང་བཅས་ འགན་ལེན་འབག་བཅུག་པ་ཅིན་ འགན་འཁྲི་དང་གཅིག་ཁར་ བརྩོན་ཤུགས་དང་སེམས་ཤུགས་ཡང་འཐོབ་ཚུགས་ནི་ཨིན་མས། Guerin, McCrae & Shepheard (2018)  ཚུ་གིས་འབད་བ་ཅིན་ འགན་འཁྲི་འདི་ག་དེ་སྦེ་འབག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་་ དྭངས་གསལ་གྱི་ཐོག་ལས་ཤེས་ཚུགསཔ་མ་ཚད་ ཚར་གཅིག་དང་གཉིས་འཐུས་ཤོར་བའི་སྐབས་ རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ལམ་སྟོན་ཚུ་བྱིན་པ་ཅིན་ ཕུགས་ལུ་གྲུབ་འབྲ་ལེགས་ཤོམ་འབྱུང་ཚུགས་ཟེར་བཤདཔ་ཨིན་མས། འགན་འཁྲི་འདི་སྒྲིང་སྒྲི་འོང་ནིའི་དོན་ལུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་ར་ཞལ་འཛོམས་འཚོགས་ཏེ་ ལཱ་འདི་ག་དེ་སྦེ་འབད་ནུག་ག་ཚུ་བརྟག་དཔྱད་འབད་དགོཔ་འདི་ གལ་ཅན་ཅིག་ཨིན་མས། དེ་དང་གཅགི་ཁར་ དམིགས་བསལ་དུ་འབྲེལ་ཡོད་འགོ་དཔོན་ཚུ་ལུ་འགན་འཁྲི་གི་སྐོར་ལས་ མ་བཏུབ་བཏུབ་སྦེ་གོ་བརྡ་སྤྲོད་དགོཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ འགོ་དཔོན་ཚུ་གིས་ར་འཐུས་ཤོར་སོང་པ་ཅིན་ ཤིང་དང་ཤ་མུ་གཅིག་ཁར་རུལ།། ཟེར་བའི་དཔྱེ་བཟུམ་ འོག་ལས་ལཱ་འབད་མི་ཚ་འབད་རུང་ ཡ་མེད་འགྱོ་ནིའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། མི་དབང་མངའ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་གིས་གསུང་དོ་བཟུམ་ གཞུངམ་འབད་མ་བཏུབ་མི་ཚུ་ སྦུག་ལུ་བཙུགས་ཏེ་ཚར་གཅད་དགོ་ཟེར་བའི་བཀའ་སློབ་ལྟར་དུ་འབད་བ་ཅིན་ གཞན་གཞུངམ་མ་འབད་མི་ཚུ་འབད་རུང་ མནོ་བསམ་བཏང་སྟེ་བསྒྱུར་བཅོས་འགྱོ་ཚུགས་ནི་ཨིན་མས། ན་གཞོན་ཚུ་མ་འོངས་པའི་བུ་རྒྱུད་ཨིནམ་ལས་ ཁོང་ཆ་ཁྱབ་ལུ་ འགན་འཁྲི་གི་སྐོར་ལས་ ཆུ་དྭངས་བ་ཉ་གསལཝ་ སྦེ་བཤད་བྱིན་དགོཔ་དང་ ལོ་ན་ཆུང་ཀུ་བསྒང་ལས་ར་ འགན་འཁྲི་དང་འབྲེལ་བའི་ལཱ་དང་ལས་རིམ་ཚུ་ནང་ གྲལ་གཏོགས་འབད་བཅུག་དགོཔ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་ནོ།།་

References

(2022, Dec 22). Retrieved from Why Is Accountability Important in the Workplace?: https://www.powerdms.com/policy-learning-center/why-is-accountability-important-in-the-workplace#

Benoit Guerin, J. M. (2018). Accountability in modern government .

Biddinger, M. (n.d.). Retrieved from The importance of Accountability: https://www.cedarville.edu/

Finkelstein, D. (n.d.). Retrieved from Why Is Being Accountable So Important?: https://tickthoseboxes.com.au/why-is-being-accountable-so-important/

Finkelstein, D. (n.d.). Retrieved from 6 Pitfalls Of Lack Of Accountability In The Workplace: https://tickthoseboxes.com.au/6-pitfalls-of-lack-of-accountability-in-the-workplace/

Khan, N. A. (n.d.). Retrieved from Concepts and Forms of Accountability: https://openjicareport.jica.go.jp/

Kyriacou, A. (2008, May). Retrieved from Defining Accountability: https://www/researchgate.net/publication/

Source : Dzongkha Development Commission 2022

"https://dz.wikipedia.org/w/index.php?title=འགན་འཁྲི།_Accountability&oldid=31453" ལས་ སླར་འདྲེན་འབད་ཡོདཔ།