སོག་པོ་

སོག་པོ་

རྒྱལ་ས།

ས་ཁྱོན།

1 564 116 km²

མི་འབོར

3 504 741

ཨུ་ལཱན་བ་ཊར (Ulan Bator: Улаанбаатар: ᠤᠯᠠᠭᠠᠨᠪᠠᠭᠠᠲᠤᠷ).

མོང་གོ་ལི་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད།

དེང་སང་གི་མོང་གོ་ལི་ཡའི་ས་ཁོངས་འདི་ ཞཱིང་ནུ་དང་ ཞཱིན་བེ་ རཱོ་རཱན་ ཊཱར་ཀི་ཁ་ག་ནེ་ཊཱི་དང་པ་ ཊར་ཀི་ཁ་ག་ནེ་ཊི་གཉིས་པ་ ཡུ་གུར་ཁ་ག་ནེ་ཊི་ དེ་ལས་ གཞན་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ གནས་སྤོའི་རྒྱལ་ཁབ་མ་འདྲཝ་ཚུ་གིས་ དབང་འཛིན་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༡༢༠༦ ལུ་ ཇཱིང་གིསི་ཁཱན་གྱིས་ མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁམས་གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ འདི་ཡང་ རྒྱལ་རབས་ནང་ ས་ཆའི་རྒྱལ་ཁམས་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ནུག། ཁོ་གི་ཚ་བོ་ ཀཱུབ་ལའི་ཁན་གྱིས་ རྒྱ་ནག་དབང་ལུ་བསྡུ་སྟེ་ ཡཱུན་གྱི་རྒྱལ་རྒྱུད་གཞི་བཙུགས་འབད་ནུག། ཡཱུན་འདི་ ཧྲིལ་བུམ་འགྱོ་བའི་ཤུལ་ལས་ མོང་གོལ་ཚུ་ མོང་གོ་ལི་ཡ་ལུ་ ཕྱིར་ལོག་འབད་དེ་ ད་ཡན་ཁཱན་དང་ ཏཱུ་མེན་ཟ་སག་ཊི་ཁཱན་གྱི་དུས་སྐབས་ནང་མ་གཏོགས་ ཧེ་མའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ འཁྲུག་རྩོད་ཀྱི་ དཔེ་རིས་ཚུ་ ལོག་སྟེ་འགོ་བཙུགས་ནུག།

བྱུང་རབས།

དུས་རབས་ ༡༦ པའི་ནང་ བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་འདི་ མོང་གོ་ལུ་དར་ཁྱབ་འགྱོ་སྟེ་ མཱན་ཇུ་གིས་ གཞི་བཙུགས་འབད་མི་ ཀིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་ ཧེང་སྐལ་ར་ འགོ་ཁྲིད་འབད་དེ་ དུས་རབས་ ༡༧ པའི་ནང་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་དབང་ལུ་བསྡུ་ནུག། དུས་རབས་ ༢༠ པ་འགོ་བཙུགས་ཁམས་ཅིག་ཁར་ ཕོ་སྐྱེས་རྒས་ཤོས་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་ ཧ་ལམ་གསུམ་ཆ་གཅིག་འདི་ ནང་པའི་དགེ་སློང་ཚུ་ཨིན་མས།[༡༠/༡༡/༡༩༡༡ ལོར་ ཆིང་རྒྱལ་རྒྱུད་ཉམས་རྒུད་བྱུང་བའི་ཤུལ་ལུ་ མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་རང་དབང་གསལ་བསྒྲགས་འབད་དེ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༢༡ ལོ་ལུ་ རྒྱ་ནག་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ལས་རང་དབང་དངོས་སུ་ཐོབ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༢༤ ལོར་ སོག་པོའི་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་སྦེ་གཞི་བཙུགས་འབད་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༨༩ ལོ་ལུ་ དམངས་གཙོའི་རིང་ལུགས་ལུ་ངོ་རྒོལ་འབད་བའི་ཤུལ་ལུ་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༠ ལོ་འགོ་བཙུགསཔ་ད་ སོག་པོ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ རང་སོའི་ཞི་བདེ་དམངས་གཙོའི་གཞུང་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་ཡོདཔ་ལས་ དེ་གིས་ ཚོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༢ ལོ་ལུ་རྩ་ཁྲིམས་གསརཔ་དང་ དེ་ལས་ ཁྲོམ་ཁའི་དཔལ་འབྱོར་ལུ་ འགྱུར་བཅོས་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

མི་རློབས།

མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་ ༣༠ དེ་ཅིག་ གནས་སྤོ་སྡོད་མི་ཚུ་ཨིན། མོང་གོ་ལི་ཡ་ལུ་ རྟའི་ལམ་སྲོལ་འདི་ གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་འབད་མི་མཐོ་ཤོས་ཡོདཔ་ཨིན། བརྒྱ་ཆ་ལས་འབད་བ་ཅིན་ བརྒྱ་ཆ་༥༡.༧ ཨིནམ་དང་ ཆོས་ལུགས་མེན་མི་ཚུ་ སྡེ་ཚན་སྦོམ་ཤོས་གཉིས་པ་ཨིན་མས། (བརྒྱ་ཆ་༤༠.༦) ཨིསི་ལམ་ཨིནམ་དང་ ཆོས་ལུགས་ངོས་འཛིན་མཐོ་ཤོས་གསུམ་པ་(བརྒྱ་ཆ་༣.༢) ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ཀ་ཟཀསི་གི་མི་རིགས་ནང་ལུ་ གཙོ་བོར་བསྟེན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། མི་སེར་མང་ཤོས་ཅིག་ར་ མོང་གཱོལ་གྱི་མི་རིགས་ཨིནམ་དང་ མི་རློབས་བརྒྱ་ཆ་ ༥ དེ་ཅིག་ ཀ་ཟཀསི་དང་ཊུ་ཝཱནསི་ དེ་ལས་ གཞན་མི་མི་རིགས་གྱངས་ཁ་ཆོད་མི་ཚུ་ཨིནམ་དང་ ཁོང་ཆ་ཁྱབ་ དམིགས་བསལ་གྱིས་ ནུབ་ཕྱོགས་ལུང་ཕྱོགས་ནང་ལུ་ མང་སུ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། མོང་གོ་ལི་ཡ་འདི་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་དང་ ཨེ་ཤི་ཡ་མཉམ་འབྲེལ་གྲོས་བསྡུར་ ཇི་ ༧༧ ཨེ་ཤི་ཡའི་གཞི་རྟེན་མ་རྩ་གཞི་བཙུགས་དངུལ་ཁང་ མཐུན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ལས་འགུལ་ དེ་ལས་ ནེ་ཊོ་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་འཐུས་མི་ཅིག་ཨིན། མོང་གོ་ལི་ཡ་གིས་ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༧ ལུ་ འཛམ་གླིང་ཚོང་འབྲེལ་ཚོགས་སྡེ་ནང་ འཛུལ་ཞུགས་འབད་དེ་ ལུང་ཕྱོགས་དཔལ་འབྱོར་དང་ཚོང་འབྲེལ་སྡེ་ཚན་ཚུ་ནང་ བཅའ་མར་གཏོགས་ནིའི་ འབད་རྩོལ་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།^[༡]

སྐད་རིགས

མོང་གོ་ལི་ཡའི་རང་དབང་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཡིག་འདི་ དུས་རབས་ ༡༧ པའི་ནང་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ལས་ ཁལ་ཁ་མངའ་སྡེ་བཞི་བརྐོ་སྟེ་བཏོན་མི་གི་མིང་ཐོག་ལས་ ཁལ་ཁ་མོང་གོ་ལི་ཡ་ཟེར་ འོས་འབབ་དང་ལྡནམ་སྦེ་སླབ་ཨིན།

ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ཁྱད་ཆོས།

དེ་ཡང་རང་བཞིན་གནས་སྟངས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ – མོང་གོ་ལི་ཡ་ལུ་ བྱ་དང་ཉ་ དེ་ལས་ ཨོམ་འཐུང་མི་སེམས་ཅན་མ་འདྲཝ་ཡོད་རུང་ སའི་བེ་རི་ཡན་ཨའི་བེགསི་དང་ ཁཝ་གླང་ཆེན་ གོ་བི་དོམ་ རི་དྭགས་བེག་ཊི་རི་ཡན་རྔ་མོང་ དེ་ལས་ པྲེ་ཝལ་སི་ཀི་གི་རྟ་ཚུ་མ་འདྲཝ་འབད་ཡོདཔ་ལས་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་འབད་རྩིས་མཐོང་བསྐྱེདཔ་ཨིན། ས་ཆའི་གནས་སྟངས་འདི་ཡང་ – གནམ་ཧོནམོ་སྔོ་སང་ས་འབད་མཐོང་དོ་ཡོདཔ་དང་ ས་ཆའི་གནས་སྟངས་འདི་་ཚུ་ཡང་ རང་བཞིན་ག་ཨིནམ་སྦེ་མཐོང་སྣང་ཡ་མཚན་ཅན་ཅིག་སྦེ་མཇལ་ཚུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

མོང་གོལ་གྱི་ཟ་འཐུང་དང་བཞེས་སྒོ།

མོང་གོལ་གྱི་ཟ་འཐུང་ཚུ་ གོང་ཚད་འཇམ་ཏོང་ཏོ་དང་ ཤ་མ་འདྲཝ་ཚུ་གིས་ གང་སྟེ་ཡོདཔ་དང་ དེ་ནང་ ལུག་ཤ་དང་ ནོར་ཤ་ རྔ་མོང་ རྟ་ ལུག་ དེ་ལས་ མར་མོཊ་ཚུ་ཡང་ ཚུདཔ་ཨིན་པས། མོང་གོལ་གྱི་ཟ་འཐུང་ལུ་དབྱེ་བ་ཧམ་པ་འདྲཝ་ལེ་ཤ་ར་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ཤ་དང་གཅིག་ཁར་བཟོ་བཟོཝ། ཚོད་བསྲེ་དང་གཅིག་ཁར་བསྒྱེས་བསྒྱེཝ། བཞེས་སྒོ་ ཆུམ་དང་གཅིག་ཁར་བཙོ་བཙོཝ། པཱསི་ཊ་ཚུ་ཡང་ཐོབ་ཚུགསཔ་ཨིན་པས། མི་ཚུ་གིས་ གཙོ་བོ་ར་ ལུག་དང་ར་གི་ཤ་ཚུ་ བཟའ་དོ་ཡོདཔ་དང་ ནོར་ཤ་དང་ རྔ་མོང་ ཕག་ཤ་ དེ་ལས་ རྟ་གི་ཤ་ཚུ་གནམ་མེད་ས་མེད་ཅིག་ མི་བཟའ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།

མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར།

མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འདི་ སྔར་སྲོལ་ལྟར་ སོ་ནམ་དང་ སྒོ་ནོར་གྱི་ལཱ་ཚུ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ སྡོད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མོང་གོལ་ལུ་ གཏེར་རྫས་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན། (རྡོ་སོལ་མོ་ལིབ་ཌི་ནམ་) དང་ བཟོ་གྲྭའི་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཆ་ཤས་སྦོམ་གྱི་རྩིས་ཁྲ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཡོངས་བསྡོམས་ལས་ གསུམ་དཔྱ་གཅིག་གི་མཐོ་ཚད་ལུ་ སོ་ཝེཊ་གི་གྲོགས་རམ་འདི་ སྤྱི་ལོ་༡༩༩༩ གི་ནང་འཁོད་ལུ་ཡལ་འགྱོ་ནུག སོ་ཝེཊ་ཡུ་ནིའོན་ སོ་ཝེཊ་ཡུ་ནིའོན་གྱི་ཉམས་རྒུད།) མོང་གོ་ལི་ཡ་འདི་ དཔལ་འབྱོར་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནང་ ཚུད་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ལོ་མཇུག་ལུ་ མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ མི་རེ་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ནང་འོང་འབབ་ངོ་མ་འདི་ ཡུ་ཨེས་ཌོ་ལར་ ༤,༦༧༡ འོང་ནི་ཨིན་མས།

མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ ལས་འཛིན་སྦོམ་ཤོས་དང་ མཉམ་འབྲེལ་ལས་སྡེ་ཚུ་ ཧ་ལམ་ག་ར་གི་ ཡིག་ཚང་ལྟེ་བ་འདི་ ཨུ་ལཱན་བྷ་ཊར་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལུ་ ཨུ་ལཱན་བྷ་ཊར་ལུ་ དངུལ་ཀྲམ་ས་ཡ་ ༡༠ ལས་ལྷག་སྟེ་ དངུལ་ཀྲམ་ས་ཡ་ ༥ དང་ དངུལ་ཀྲམ་ས་ཡ་ ༩༠ ཡོདཔ་ཨིན་པས། མོང་གོལ་གྱི་ལས་སྡེ་གཙོ་བོ་ཚུ་ཡང་ ཨེམ་སི་ཨེས་སྡེ་ཚན་ བོ་ཙུའར་ཊི་ཨེམ་ཨེ་ཀེ་ ཊ་ར་ཀོ་བི་ཀོམ་ ཊ་ར་ཀོ་བི་ཀོམ་དང་། ལས་འཛིན་ བོ་ཌི་ ཤུན་ཁ་ལའི་ མོན་ནིས་དང་ པེ་ཊོ་ཝིས་ཚུ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་ལས་འཛིན་གྱི་གནས་ཚད་ནང་མེད་རུང་ ལས་སྡེ་མང་ཤོས་ཅིག་ར་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ཤན་ཞུགས་ཡོད་པའི་ ལས་སྡེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་སྡེ་ཚུ་ཨིན་མས།

རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་བྱུང་རབས་དང་ རྒྱུ་དངོས་བཟོ་ནི་གི་རྩེད་རིགས་ཚུ་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་སའི་ ས་ཁོངས་གཙོ་བོ་ཅིག་ཨིན་མི་ ཨུ་ལཱན་བྷ་ཊར་འདི་ཨིན་པས། གནམ་བྱཱར་དང་དབྱར་གྱི་རྩྭ་ཐང་གི་བར་ན་ ཕྱུགས་རྫིཔ་ཚུ་ འགྲུལ་སྐྱོད་འབད་དེ་སྡོད་མི་བཟུམ་སྦེ་མེན་པར་ ཨུར་གྷ་འདི་ བླམ་མཐོ་བའི་ ཛ་ན་བཱ་ཟར་གྱི་ གཏན་འཇགས་སྡོད་གནས་ཕྱེད་ཀ་ཅིག་སྦེ་ གཞི་བཙུགས་འབད་ནུག། སྤྱི་ལོ་ ༡༦༤༠ ལས་ ༡༦༥༤ ཚུན་ ས་གནས་གཅིག་ནང་རྐྱབ་ཡོདཔ་དང་ དེ་བསྒང་ ཟ་ན་བཱ་ཟར་གྱིས་ ཤར་ཁ་ཐུག་ལུ་ མོ་ཊ་རི་ཀའུ་གི་རྐངམ་ལུ་ སྤོ་བཤུད་མ་འབད་བའི་ཧེ་མ་ ལོ་ངོ་ ༡༥ གི་རིང་ལུ་མ་འགྱོ་བས། ཁེན་ཏི་_རི་བོ་)། འདི་ཁར་ ཁོ་གིས་ རྡོ་གི་སྒྲིང་ཁྱིམ་ཚུ་ཡོད་པའི་ གཏན་འཇགས་དགོན་པའི་ཁྲོམ་ཅིག་རྐྱབ་ནི་གི་ལཱ་འགོ་བཙུགས་ནུག། ཨུར་ག་འདི་ གངས་རི་ས་རི་དག་ལུ་ ལོ་ངོ་ ༣༥ དེ་ཅིག་སྡོད་ཡོདཔ་དང་ སྤྱི་ལོ་ ༡༦༨༨ ལུ་ ཨོའི་རེཊསི་གིས་ གློ་བུར་དུ་ ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ བཙན་འཛུལ་འབད་དེ་ ཁྲོམ་འདི་ མེ་སྤར་བཏང་པའི་སྐབས་ དེ་ཁར་ གཏན་འཇགས་སྦེ་སྡོད་ཡོདཔ་སྦེ་ མནོ་བསམ་བཏང་ནུག། ཟ་ན་བཱ་ཟར་གྱིས་ ཁོ་རའི་མི་ཚེའི་ལཱ་གི་ཆ་ཤས་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ མེདཔ་བཏང་ཡོདཔ་ལས་ འུར་གཱ་གི་འགྲུལ་འཕྲིན་ཆ་ཤས་འདི་འབག་སྟེ་ བྱོག་སོང་དགོཔ་ཐོན་ནུག།

རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཨུ་ལཱན་བྷ་ཏར།

མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་དང་ མི་རློབས་མང་ཤོས་ཡོད་པའི་ཁྲོམ་ཚོགས་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ ཨུ་ལཱན་བྷ་ཏར་ཨིན། རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ནང་ལུ་ མི་འབོར་ས་ཡ་ ༡.༦ དེ་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། འཛམ་གླིང་ནང་བསིལ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྟེ་བ་ཅིག་ཡིན། ཨུ་ལཱན་བྷ་ཏར་ལུ་ རང་ལུགས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གློག་བརྙན་ཁང་ཚུ་ སླ་བསྲེ་རྐྱབ་སྟེ་ འཛམ་གླིང་གནས་ཚད་ཀྱི་འཁྲབ་སྟོན་ཚུ་ འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རང་ལུགས་ཀྱི་ཞབས་ཁྲའི་གཞས་ཚིག་སྡེ་ཚན་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ ནིའུ་ཡོག་དང་ལོན་ཌོན་ དེ་ལས་ ཊོ་ཀི་ཡོ་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ འཛམ་གླིང་ནང་ དུས་རྒྱུན་དུ་ རྩེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འདོན་སྤེལ།: ༢༠༡༡/༠༤/༢༠ ལུ་ འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ ལས་རིམ་འདི་འགོ་འདྲེན་འཐབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན།

སྤྱི་ལོ་ ༡༩༤༥ ལུ་ མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ རྒྱལ་ཡོངས་སྙན་ཆའི་ཚོགས་པ་ གཞི་བཙུགས་འབད་ཡོདཔ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ རང་ལུགས་ཀྱི་སྙན་ཆའི་སྡེ་ཚན་སྦོམ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། དེ་ལས་ རྒྱལ་ཡོངས་སྙན་ཆའི་སྒྲ་དབྱངས་ལས་ལྷག་སྟེ་ རྒྱལ་སྤྱིའི་སྙན་ཆའི་སྒྲ་དབྱངས་བཅུ་ཕྲག་ལས་བཅད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཏུ་མེན་ཨེཀ་སྡེ་ཚན་ནང་ མོང་གོལ་གྱི་ཞབས་ཁྲ་དང་ སྙན་ཆ་ དེ་ལས་ ཞབས་ཁྲ་ག་ར་ འཁྲབ་སྟོན་འབད་མི་ སྒྱུ་རྩལ་མཁས་མཆོག་ཚུ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། མོར་རིན་ཁུའུར་ (https://en.m.wikipedia.org/wiki/Morin_khuur) (རྟ་མགུ་ཏོ་གི་གླུ་གཞས་) བརྩིས་ཏེ་ རང་ལུགས་ཀྱི་རོལ་དབྱངས་ཚུ་ རྩེད་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ མོང་གོལ་གྱི་ཞབས་ཁྲ་རིངམོ་དང་ མགུ་སྐོར་དང་བསྟོད་པ་གི་གཞས་ དེ་ལས་ ཤ་མཱན་ཚུ་འཁྲབ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། (https://en.m.wikipedia.org/wiki/Shamanism) ཆོ་གའི་ཞབས་བྲོ་དང་ སྔོན་མའི་ཕོ་བྲང་གི་ཞབས་བྲོ་ དེ་ལས་ ཚམ་ཁ་རས་ཀྱི་ཞབས་བྲོ་ཚུ་ཨིན།[73] (https://en.m.wikipedia.org/wiki/Ulaanbaatar#cite_note-75)

མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ མོར་རིན་ཁུར་གླུ་གཞས་ཚོགས་པ་འདི་ མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ ཕིལ་ཧར་མོ་ནིག་གི་ཆ་ཤས་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ གླུ་གཞས་མོར་རིན་ཁུར་ཟེར་མི་ གླུ་གཞས་འདི་ ཡོངས་གྲགས་ཅན་གྱི་ གླུ་གཞས་ཅིག་ཨིནམ་ད་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་དང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ ལཱ་མ་འདྲཝ་ཚུ་ འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།